Anasayfa arrow Edebi Sohbet Yazıları arrow Hayata Edebice Bakış arrow Türkiye'nin Ünlü Çerkez'leri
Türkiye'nin Ünlü Çerkez'leri PDF Yazdır E-posta
 

Yazan: Hayrettin KAYA, Tarih: 31-08-2008 01:17

Okunma Sayısı : 3078    

Beğenilme : 11

Yayınlama yeri : Edebi Sohbet Yazıları, Hayata Edebice Bakış

 Değerli Dostlar;

Başlığa bakarak,’Çerkez ırkçılığı’falan yapacağımız anlaşılmasın.

Günlerce süren bu ‘özel dosya’çalışmamızdaki amacımız, tam tersi, bir kere daha ırkçılığın insanlık için ne büyük tehlikeler taşıdığını gözler önüne sermektir.

Osmanlı'da Çerkez kavramı, ‘Büyük Çerkez sürgünü’nden önce ve sonra (1864) Anadolu'ya göç eden bütün Dağıstan coğrafyasındaki, Kafkasya’dan gelen halkların tümünü kastedecek şekilde kullanılırdı. Dolayısıyla aşağıdaTürkiye'nin en ünlü Çerkezleri’olarak

isimleri geçenler, genel olarak ‘Çerkez’şeklinde nitelendirilmiş olsada, asıl doğru tanımlama, bu kişilerin,’Kafkas-Dağıstan Halk Toplulukları Mensubu’şeklinde nitelendirilmeleridir.

Acaba, bu araştırmaları yapan, araştırmacı dostlarımız, bu gerçeği göz önünde bulundurdular mı? Şayet bulundurmadılar ise,’Büyük Sürgün’ öncesi ve sonrası, Anadolu coğrafyasına gelen tüm Kafkas kökenli kişiler, genel nitelendirme çerçevesinde’Çerkez’tanımlaması içine alınmış demektir ki bu doğru bir yaklaşım olamaz.

 Peki, bu tabirin kapsamına hangi Dağıstan toplulukları girmektedir, işte cevabı: Adige, Abaza, Çeçen, Karaçay, Oset, Dağıstanlı.

Kısaca, aşağıda isimleri, Çerkez olarak geçen Anadolu coğrafyasında yetişmiş ünlü kişilikler aslında, Adige, Abaza, Çeçen, Karaçay, Oset, Dağıstan halk topluluklarından birine mensupturlar. Çerkez tanımlaması, kullanılan genel nitelemeden kaynaklanmaktadır.

Burada isimleri, ‘Çerkez’olarak geçen öyle kişilerde varki, bazı dostlarımız bunlardan dolayı mutlaka hayıflanacaklardır. Unutulmamalı, hangi milliyetten olursa olsun, insanlara önce insan gözü ile bakılmadığı zaman, kırgınlıklar, dargınlıklar hep olagelmiştir. Birde bunun devletler seviyesinde yaşandığını bir düşünün.

Almanların en üstün ırk olduğunu söyleyen Hitler’in yaptığı kıyımlar, şimdi Almanlar için utanç vesilesi olmakta. Stalin, Lenin, Trotsky, Mao, Pol Pot, Mussolini, Franco,Arial Şaron,Slobodan Milosevic gibi kişiliklerde, katliamlarında ırkçılığı referans almışlardı.Bunların bir kısmı sosyalist gibi görünsede, yaptıkları katliamlarda faşistliğin derin izlerini görmek, gören gözler için hiçte zor olmasa gerek.O nedenle insanlara bakarken öncelik, milliyetinde değil insanlığında olmalıdır.

Aşağıdaki, ünlü! isimleri, isim belirtmeden değerlendirecek olursak şunlar ortaya çıkar;

—Anadolu coğrafyasındaki Çerkezler, Osmanlı ve TC Devletlerinde en üst makamlara kadar yükselmişler. En iyi hizmetleri görmüşlerdir. Ağırlıklı olarak Osmanlı ordusunda ve TSK’ nın komuta kademelerinde,Osmanlı'da''Teşkilat-ı Mahsusa"da,Türkiye Cumhuriyeti'nde, MİT'te, emniyette, siyasette, bürokraside değerlendirilmişler.

Bu durum, Ş.Tayyar’ın bir iddiasını akıllara getirmekte. Nuriye Akman’ın kendisi ile yaptığı bir röportajında, sn.Tayyar ilginç bir hususu araştırmacıların dikkatlerine sunmuştu.Bu bana göre ciddiye alınması gereken iddiaya, Türkiye’de bulunan 56 Kafkas derneğinin üst kuruluşu olan, Ankara merkezli Kafkas Dernekleri Federasyonu’ndan sert tepki gelmişti. Fakat bence bu iddia, gerçek dışı olsa bile araştırılmalı, diye düşünüyorum

Nuriye Akman'a konuşan gazeteci Şamil Tayyar, Ergenekon'un içinde Çerkez ve Abhaz kökenlilerin yoğunlukta olduğu iddiasındaydı.

—Türkiye Cumhuriyet’in bazı ilkleri olmuşlardır. Örneğin; ilk kadın ressam, ilk dünya güzeli gibi.

—Ağırlıklı olarak, asker, istihbaratçı, sanatçı(ses, sinema, resim, bestekâr, tiyatrocu gibi),yazar, şair, siyasetçi, bürokrat, sporcu, manken, akademisyen alanlarında kendilerini göstermişlerdir.

—Türkiye’nin en hızlı solcuları da Çerkezlerden çıkmış. Misal; Behice Boran(TİP Genel Başkanı, siyasetçi), Mahir Çayan(1968 Gençliği Lideri),Nazım Hikmet Ran(Şair-Yazar) gibi

—Bir başka özellik ise, ses ile sinema sanatçısı ve manken bolluğu. Ediz Hun, Fikret Hakan, Türkan Şoray, Ajda Pekkan, Deniz Akkaya, Müşerref Akay(Tezcan)gibi...

—İsimlere baktığımızda meslek grupları içinde en az olanların, din âlimleri olduğunu görüyoruz. Bu bir tesadüf mü? Hâlbuki ‘Kafkas Tarihi’ni az çok bilenler iyi bilirki, o coğrafyada, Osmanlı bağlantısı azalmaya başladıktan ve kesildikten sonra, Ruslara karşı verilen savaşta, tüm Kafkas halklarına, kendilerine’imam’denilen dini önderler liderlik etmişlerdir. Ve bu’imam’ların her biri âlim derecesinde yetişmiş insanlardır. Buda şunu gösteriyor ki, savaşabilecek olan insanlar, bu coğrafyada kalmaya devam etmişler, savaşamayacak olanlar(kadın, çocuk, yaşlı vb.) ise haklı olarak, Kafkas coğrafyasından göçü, kendileri için bir kurtuluş olarak görmüşlerdir. Dilim söylemeye varmıyor ancak birde‘korkak’lar ve ‘hain’lerin bölgeyi kaçarak vede uçarak terk etmesi söz konusudur ki bunuda şaşırtıcı bulmuyorum. Bağımsızlık mücadelesi veren her topluluğun içinde karşı tarafa hizmet eden ‘hain’ler vede ‘korkak’lar olagelmiştir. Bu karakter yapısındaki insanlar, Anadolu coğrafyasına geldikten sonrada ‘hain’olma özelliklerini, kendilerine kucak açan Anadolu insanına da sergilemekten çekinmemişlerdir. Bu durum akıllara şu soruyu getirmektedir; Acaba ‘Çerkez’denilen’Kafkas’halkı mensupları provoke edilmeye ve yönlendirilmeye açık bir toplummudur? Eğer öyle ise Şamil Tayyar'ın  endişelerini ciddi olarak düşünmek gerekir.

En iyisi, lafı çokta uzatmadan benim tespit edebildiğim ünlü Çerkezlerle sizleri baş başa bırakmak. Övünürmüsünüz yoksa dövünürmüsünüz? Orası size kalmış.

Ben mi?Bir Cezi(Dido=Tsez=Tsuntal)olarak,her zaman ifade ettiğim bir hususu hatırlatarak cevabımı açıklamak isterim.

Bir kere; İnancım gereği, aşırı milliyetçiliği kabul etmiyorum. Lazı, Çerkezi, Kürdü, Türkü ile bizler önce Müslüman olarak kardeşiz ve kardeş olmalıyız. Kültürel farklılığımız bizim için ayrılıkçı değil bir zenginliktir. Eğer yarışacaksak,insanlığa, dine, ülkemize hizmette yarış olmalıdır. Ayrı devlet kurma yolunda yarış, hüsran, tefrika, parçalanma ve bu coğrafya üzerinde emelleri olan devletlerin ekmeğine yağ sürer. Elbette, birey mensup olduğu milletini sevmeli ancak bu aşırı ırkçı bir yaklaşım halini alırsa insanlık için tehlike çanları çalmaya başlayacaktır. Aşağıdaki ayet ve hadis hiç akıldan çıkarılmamalıdır;

 ''Ey insanlar! Şüphe yok ki, biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık ve birbirinizi tanımanız için sizi boylara ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerli olanınız, O’na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hakkıyla haberdar olandır.''( Hucurat Suresi–13)

Peygamberimiz buyuruyor ki;

"Ey insanlar!

"Rabbiniz birdir. Babanız da birdir. Hepiniz Âdem’in çocuklarısınız, Âdem ise topraktandır. Arabın Arap olmayana, Arap olmayanın da Arap üzerine üstünlüğü olmadığı gibi; kırmızı tenlinin siyah üzerine, siyahın da kırmızı tenli üzerinde bir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takvada, Allah'tan korkmaktadır. Allah yanında en kıymetli olanınız O'ndan en çok korkanınızdır.’’

Yani aşağıdaki isimlerden dolayı kendimize,Çerkezliğimizden dolayı gurur payı çıkarmamız mümkün değildir. Bu yaşıma geldim, Çerkez olduğum içinde gurur falan duymadım ki, bundan sonra duyayım. Ben önce Allah’ın yarattığı bir insan, O’na iman etmiş bir kul ve doğar iken milliyetini seçme hakkı olmayan bir Cezi’yim(Çerkez).Anadolu coğrafyasında, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak, devletime hizmet etmekteyim.

Ayrıca listedeki insanların bana göre az bir bölümü yaptıkları ile gurur duyulacak işlere imza atmışlar.(Bu benim kişisel görüşüm).Çoğundaki şan, şöhret onlara yaramış ve para olarak kendilerine geri dönmüş.Ayrıca,Lazı,Çerkez'i,Kürd'ü ve Türk'ü ile bu milletin kalbinde yer edinmişler.Bu isimlerdeki Çerkez’lerin bir kısmı ise gurur duyulmasını bir kenara bırakın,üzgünüm ama devletin resmi kayıtlarında ‘’vatan haini’’olarak yer almaktalar.Doğru yada yanlış tartışması yapılsa bile’Büyük Çerkez Sürgününde’, yaşanılan acı günleri unutup zulmeden Rusya’ya karşı, kendilerine kucak açan bu coğrafyanın toprağına ihanet etmeleri,’’Nobel Ödülü’’almış bile olsalar,takdir edilebilir,ancak gurur duyulamaz diye düşünüyorum.Birde bu kişilerin bazılarında görülen ve benim Çerkez'lerde en çok eleştirdiğim bir yön daha var ki,oda''gurur ve kibir''den kaynaklanan davranış örneklerinin bolca sergilenir olmasıdır.Öyleki belli makama gelmiş kimi Çerkez'lerde,o makamın büyüsüne kapılıpta başkalarına asla geçit vermek istememeleri,sadece gurur ve kibir ile açıklanabilir.

Gerisimi... Gerisinide yorumlarınız ile siz getirin dostlar.

 Videomuzu izlemek istediğinizde''Sosruko''isimli Kafkas ezgisini Media Player yardımı ile kapatabilirsiniz.

 Akan yazı ve video görüntülerinde ki bazı kişilerin kesin Çerkez oldukları iddia edilmemektedir.Bana göre ilgili kişilerin Çerkez yerine ''Kafkas-Dağıstan Halk Toplulukları''mensubu olduklarını söylemek en doğrusudur. 

Türkiye'deki Ünlü Kafkas KökenlilerAbdüllatif Şener(Eski Devlet Bakanı ve Başbakan Yrd. Siyasetçi) Ahmet Necdet Sezer(Cumhurbaşkanı) Ajda Pekkan(Şarkıcı-Aktrist), Behice Boran(TİP Genel Başkanı, Siyasetçi), Halide Edip Adıvar(Yazar), Fahri Korutürk(Cumhurbaşkanı), Halit Kıvanç(Sunucu), İhsan Sabri Çağlayangil(vali, siyasetçi), Kenan Işık(Aktör), Keriman Halis(1932 Yılı Dünya Güzeli), Meltem Cumbul(Aktrist), Murathan Mungan(Şair-Yazar), Müşerref Tezcan(Türk Sanat Müziği Sanatçısı), Nalân Altınörs(Türk Sanat Müziği Sanatçısı), Nazım Hikmet Ran(Şair-Yazar), Nurettin Zafer(Milli Güreşçi), Orhan Pamuk(Yazar) , Özlem Yıldız(Manken), Rauf Tamer(Gazeteci-Yazar), Recep Peker(Siyasetçi), Rutkay Aziz(Aktör), Sabahattin Selek(Gazeteci-Tarihçi), Sevtap Parman(Aktrist), Sinemis Candemir(Sunucu-Manken), Suat Sayın(Besteci), Tarık Cemal Kutlu(Filolog-Yazar), Vatan Şaşmaz(Aktrist), Yıldırım Gencer(Aktör), Ayşe Kulin(Yazar), Suna Keskin(Aktrist), Gülse Birsel(Yazar-Aktrist), Yavuz Seçkin(Aktör), Yusuf Aslan(1968 Gençliği Lideri), Mahir Çayan(1968 Gençliği Lideri), Deniz Baykal(CHP lideri), Şenkal Atasagun(Eski MİT Müsteşarı), Sabri Tekir(Siyasetçi), İsmet Berkan(Gazeteci), Şansal Büyüka(Futbol Otoritesi), Fuat Uğur(Gazeteci,yazar), Doğan Güreş(TSK Eski Genelkurmay Bşk.), Edip Başer(TSK Komutanlarından), Tahsin Betir(Askeri Komutan), Çetin Doğan(28 Şubat sürecinde,BÇG Kurucusu), Türkan Şoray(Sinema Sanatçısı), Mehmet Aslantuğ(Aktrist), Arzum Onan(Aktrist), Güven Kıraç(Aktrist), Cem Özer(Aktrist), Meral Okay(Aktrist,Senarist), Deniz Akkaya(Manken), Orhan Boran(Sunucu), Aykut Kocaman(Sporcu),Mehmet Okur(Sporcu), Prof. Dr. Doğan Kuban(Akademisyen, Mimar), Prof Dr. Ümit Özdağ(Akademisyen), Prof. Dr. Anıl Çeçen(Akademisyen), Ayla Kutlu(Yazar), Ahmet Ümit(Yazar), Osman Sınav(Yönetmen), M.Zahid El-Kevseri(Son Dönem Osmanlı Alimi), Hüseyin Rauf Orbay(Asker Kökenli Bürokrat), Hüseyin Avni Lifij(Ressam), Recep Peker (Eski Başbakan), Mehmet Fetgerey (Sporcu, Yazar, BJK Kurucularından), Said Faik Abasıyanık(Yazar), Kemal Tahir(Yazar), Mahmut Atalay(Sporcu), Hamit Kaplan(Sporcu), Yaşar Doğu (Milli Güreşçi), Avni Arbaş (Ressam) , Ömer Seyfettin(Yazar), Nazım Erken (Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı), Süleyman Seba (BJK’ nın Efsanevi Başkanı), Fikret Hakan(Sinema Sanatçısı), Yıldırım Gencer (Sinema Sanatçısı), Hıncal Uluç (Yazar), Ediz Hun (Sinema Sanatçısı), Zerrin Arbaş (Eski Türkiye Güzeli), Mehmet Ulusoy (Tiyatrocu), Çetin Öner (Sinemacı-Yazar), Aytunç Altındal (Yazar), Kandemir Konduk (Tiyatrocu-Yazar), Taha Akyol (Yazar), Zekeriya Temizel (Siyasetçi), Ramazan Evren (Akademisyen), Nusret Baş(Göz Hastalıkları Uzmanı), Ahmet Tezcan (Başbakanlık Basın Danışmanı), Janset Paçal (Sinema Sanatçısı), Sinan Taymin Albayrak (Sinema Sanatçısı), Anne tarafından Çerkes olan ünlüler ise şöyle: Yalçın Küçük(Yazar, Ekonomist, Tarihçi), Hasan Cemal(Gazeteci, Yazar), Kürşat Bümin(Gazeteci, Yazar), Emin Şirin(İşletmeci, Gazeteci, Yazar, GP Genel Başkan Yrd.), Burhan Kuzu(Hukukuçu, Siyasetçi), Ruhat Mengi(Gazeteci), Ahmed Cavid Paşa(Osmanlı Kaymakam), Mahmud Celaleddin Paşa (Şair, Bestekâr), Abuk Ahmet Paşa(Kurmay Osmanlı Askeri), Ahmet Anzavur(Osmanlı’da Jandarma Tabur Komutanı), Halid Lemi Atlı(Bestekâr), Ahmet Mithat Efendi (Yazar), Abdullah Zühdü(Gazeteci-Yazar), Ali Sait Akbaytugan(Osmanlı Dönemi Subayı), Maan Ali Bey(Adı Yüzellilikler Listesinde Geçen Çerkez Kongresi'ne Murahhas Olarak İştirak Eden Düzce Delegesi), Kuşcubaşı Eşref Sencer (Teşkilatı-Mahsusa'nın Sülayman Askeri'den Sonraki Başkanıdır.), Şevket Dağ(Ressam ve Milletvekili), Aziz Meker(Ziraat Akademisyeni), Ömer Naci(Asker, Siyaset Adamı), Bekir Sami Kundukh (Heyet-i Temsiliye Üyesi ), Yeni bahçeli Şükrü Oğuz (Osmanlı Subayı, Karakol Örgütünün Üsküdar Grubu Başkanı), Hakkı Behiç Bayıç(Türkiye Komünist Fırkası'nın Genel Sekreteri), Cemil Cahit Toydemir(Asker ve Siyasetçi), Mehmet Hulusi Akyol(Din ve Siyaset Adamıdır), Mihri Müşfik(ilk Türk Kadın Ressamı ), Ethem Bey(Kurtuluş Savaşı’ndaki Kuvay-yi Milliyecilerden), Namık İsmail(Ressam) , Tarık Mümtaz Göztepe(Osmanlı Emirsubayı Yayıncı Adı 150’likler Listesinde Yer Aldı), Ömer Büyüka(Şair ve Dil Bilimcisi), Ahmet Canbek(Yazar ve Yönetici), Neveser Kökdeş(Bestekâr), Kemal Bilbaşar(Tarihçi), Adil Candemir(Güreşçi), Şaban Karataş(Akademisyen Eski TRT Gn. Md. Siyasetçi), Hamit Kaplan(Güreşçi), Sezgin Burak(Karikatürist),Hadise(Şarkıcı)

Paylaş

Son Güncelleme : 21-08-2010 05:09

   
Quote this article in website
Favoured
Print
Send to friend
Related articles
Save this to del.icio.us

Okuyucu yorumları  
 

Ortalama Üye Değerlendirmesi

   (1 Oylama)

 

Yorum Sayısı: 3 / 3

Çerkez'ler 2

Yazan:: hikmet ozdemir (Misafir) Tarih: 04-08-2010 08:26

Çerkez'ler 2

Yazan:: hikmet ozdemir (Misafir ) Tarih: 04-08-2010 08:26

Milletini bilmek ve tanımak , unutmamak çok güzel.Ancak milliyetcilik çok yanlıştır.Hem insanlığa hem islama başkaldırıdır.Bölünme parçalanma kin ve nefret milliyetçiliğin eseridir.Tarihteki savaş sebepleri çoğunlukla milliyetçiliktir.İnsanlara kan ve gözyaşını milliyetçilik öğretmiştir.En güzel yaşam İslam'la mümkündür.Milletini tanı,bil,sev...Ancak en sevgili olan islam kardeşliğidir.Sonsuz hayata inananlar,mücadele denilince islamı anlarlar.İşte türkçülük diye diye,kürtçülük denen bela ile uğraşıyoruz.Hepsinin kafası beyni öyle dumura uğramışki müslümanım dediği halde...

 

» Yorumu cevapla...

Çerkez'ler 1

Yazan:: hikmet ozdemir (Misafir) Tarih: 04-08-2010 08:11

Çerkez'ler 1

Yazan:: hikmet ozdemir (Misafir ) Tarih: 04-08-2010 08:11

Ben Malatya'lıyım,annemin babası Dağıstan'lıydı.Ve bizlerde dil olarak birkaç kelimede olsa biliyoruz.So,igo,lapgho,ungo,s ugo,,1,2,3,4,5,gibi...Bizim akrabalara gelince Dağıstan'da Suriye,Ürdün,vb...Biz Malatya'da birkaç aile idik ,onlara gider gelirdik,annem rahmetli götürürdü.Biri cami hocası olmasına rağmen kızlarının başı açıktı.Şimdi düşünüyorumda hayret diyorum.Sivas'ta Kayseri'de,Maraş/Göksun'da hısım akraba vardı.Esas akrabalarımız Muş'taydı. 
Mesela teyzem Malatya'dan Muş vilayetine gelin gitmişti.Milletvekilide olan Sabahattin Yıldız akrabadır.Fakat ünlü Türk'lerin çoğunu beğenmedim...

 

» Yorumu cevapla...

yorumum

Yazan:: dilaver dzibe (Misafir) Tarih: 21-07-2010 01:10

yorumum

Yazan:: dilaver dzibe (Misafir ) Tarih: 21-07-2010 01:10

Bu yazı için geçtiğimiz günlerde yorum yapmıştım ancak yayınlamadınız.Siteniz sadece lehte yorum yapıldığında mı yayınlıyor?O halde buna yazılacak tek yorum "kendin çal kendin oyna" olabilir.Karaladığınız ve tek taraflı yazınızın konusu olan millet bir kişiden oluşmuyor.Yazınızı tekrar gözden geçirmeniz ve o millete mensup insanlardan özür dilemeniz gerektiği kanaatindeyim.

 

» Yorumu cevapla...

» Tüm cevap(ları) 2 gör

Yorum Sayısı: 3 / 3



Yorumunuzu ekleyin
İsim
E-mail
Başlik  
Yorum
 
Kullanımdakı İşaretler: 600
   Daha sonraki Yorumlar hakkında beni haberdar et
   
   



mXcomment 1.0.9 © 2007-2010 - visualclinic.fr
License Creative Commons - Some rights reserved
< Önceki   Sonraki >